Τα παράσιτα είναι οργανισμοί που υπάρχουν και παρέχουν τις ανάγκες τους σε βάρος του ξενιστή και προκαλούν ασθένειες και παθολογικές καταστάσεις σε αυτόν.
Οι παρασιτικές προσβολές είναι γνωστές εδώ και πολύ καιρό και, παρά την πρόοδο της ιατρικής, εξακολουθούν να είναι ευρέως διαδεδομένες μεταξύ των ανθρώπων και των ζώων. Σχεδόν κάθε άνθρωπος, τουλάχιστον μία φορά στη ζωή του (ειδικά στην παιδική του ηλικία), έπαθε μια παρασιτική ασθένεια.
Ένα σημαντικό ποσοστό χρόνιων ασθενειών διαφόρων οργάνων και συστημάτων, συμπεριλαμβανομένων αλλεργικών αντιδράσεων και αυτοάνοσων διεργασιών, που θα μπορούσαν να προκληθούν από παράσιτα, συνδέονται με την ευρεία εξάπλωση των παρασίτων.
Υπάρχει μεγάλη ποικιλία παρασίτων - μπορεί να είναι είτε μικροσκοπικά είτε να φτάσουν σε μήκος 10-14 m. Τους ενώνει ο τρόπος ζωής τους, καθώς και τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:
- Υψηλή ικανότητα αναπαραγωγής.
- Συνεχής βελτίωση των μηχανισμών κατανομής και προσαρμογής στη ζωή στο σώμα ενός ξενιστή, ανθρώπου ή ζώου.
Τι είδη παρασίτων υπάρχουν;
- Τα πρωτόζωα παράσιτα είναι μονοκύτταροι οργανισμοί.
- Οι ελμίνθοι είναι πολυκύτταρα παράσιτα, τα οποία περιλαμβάνουν σκουλήκια:
- επίπεδες σκώληκες (συκώτι, γάτα και άλλα αυχένα).
- στρογγυλά σκουλήκια (pinworm, roundworm, whipworm, κ.λπ.)
- ταινίας (ταινίες βοοειδών, χοιρινού και νάνου, φαρδιές ταινίες κ.λπ.).
- Τα αρθρόποδα είναι παράσιτα ταξινομημένα ως εξωπαράσιτα, τα οποία χαρακτηρίζονται από εξωτερικό χιτινώδες σκελετό, τμηματικό σώμα και άκρα.
Τρομερή απλότητα και μη ελκυστική εμφάνιση
Πολλοί μονοκύτταροι οργανισμοί προκαλούν ασθένειες που επηρεάζουν τόσο τον άνθρωπο όσο και τα ζώα. Τα πρωτόζωα παράσιτα περιλαμβάνουν: αμοιβάδα, λεϊσμανία, λάμβλια, πλασμωδία, τοξόπλασμα. Μεταξύ αυτών, το παθογόνο που προκαλεί τη συχνότερη παρασιτική προσβολή είναι το Giardia. Η γνώμη των γιατρών για αυτόν τον μονοκύτταρο οργανισμό εξακολουθεί να είναι διπλή. Κάποιοι θεωρούν ότι η Giardia είναι απολύτως ακίνδυνη, ενώ άλλοι τους κατηγορούν για πολλές, αν όχι όλες, ασθένειες του ξενιστή.
Υπάρχουν επίσης πρωτόζωα που, μόλις εισέλθουν στον οργανισμό, προκαλούν όχι αργές παρασιτικές προσβολές, αλλά απειλητικές για τη ζωή ασθένειες όπως η ελονοσία και η λεϊσμανίαση.
Ο ορισμός των ψειρών, των κροτώνων και των ψύλλων ως εξωπαράσιτα ζώων και ανθρώπων οφείλεται στο γεγονός ότι βρίσκονται στην επιφάνεια του δέρματος. Εάν το παθογόνο δεν έχει μολυνθεί από καμία ασθένεια και δεν το φέρει, τότε μπορεί να προκαλέσει δυσφορία στον ασθενή μόνο από την παρουσία του στο σώμα. Από μόνα τους, δεν προκαλούν σημαντική βλάβη στο σώμα.
Στη συνέχεια, θα μιλήσουμε ως επί το πλείστον για έλμινθους, καθώς υπάρχει μεγάλη συζήτηση για την έγκαιρη ανίχνευσή τους στον οργανισμό και τη θεραπεία αυτής της συγκεκριμένης ομάδας παρασίτων. Το ενδιαφέρον για τις ελμινθικές προσβολές τροφοδοτείται από τη διαφήμιση, η οποία ενθαρρύνει τους ανθρώπους να αναζητήσουν και να βρουν πιθανώς ανύπαρκτα συμπτώματα και παθήσεις.
Ένα παράσιτο - ένας ξενιστής;
Το παράσιτο μπορεί να έχει έναν ή περισσότερους ξενιστές. Στην τελευταία περίπτωση, ένα από αυτά είναι ενδιάμεσο - ένα ζώο ή ένα άτομο, στο σώμα του οποίου λαμβάνει χώρα μια ενδιάμεση φάση ανάπτυξης παρασίτου, που σχετίζεται με την ασεξουαλική αναπαραγωγή. Για πολλά είδη παρασίτων, η παρουσία ενός ενδιάμεσου ξενιστή είναι απαραίτητη για την επιβίωση.
Ο μακροοργανισμός στον οποίο περνά η τελική φάση της ανάπτυξης του παρασίτου - το στάδιο της σεξουαλικής αναπαραγωγής - ονομάζεται τελικός.
Προκειμένου να περάσουν από τον πλήρη κύκλο της ανάπτυξής τους, οι βιοελμίνθοι αναγκάζονται να επισκεφτούν διαφορετικούς οργανισμούς ειδών και ορισμένοι έλμινθοι δεν υφίστανται καμία αλλαγή στο σώμα του ενδιάμεσου ξενιστή - αυτοί ονομάζονται γεωέλμινθοι.
Πώς μπορείς να αρρωστήσεις;
Η μόλυνση μπορεί να συμβεί με διάφορους τρόπους. Αυτό μπορεί να είναι η κατάποση του αναπαραγωγικού υλικού του παρασίτου (κύστεις, αυγά, προνύμφες) ως αποτέλεσμα της κατανάλωσης μολυσμένων τροφίμων ή νερού, καθώς και ως αποτέλεσμα κακών πρακτικών υγιεινής - από βρώμικα χέρια, σε στενή επαφή με κατοικίδια (τα παιδιά συχνά υποφέρουν από αυτό). Λιγότερο συχνά, μπορείτε να πάρετε μια παρασιτική ασθένεια εισπνέοντας αυγά ή κύστεις του παρασίτου με σκόνη. Μεταξύ των ελμινθών, υπάρχουν επίσης εκείνοι των οποίων οι προνύμφες είναι σε θέση να διεισδύσουν στο σώμα ενός ζώου ή ενός ανθρώπου απευθείας μέσω του δέρματος, όπως οι αγκυλόστομες, οι αιτιολογικοί παράγοντες του αγκυλόστομου, οι οποίοι μπορούν να μολυνθούν με το περπάτημα ξυπόλητος.
Η εξάπλωση των παρασιτικών λοιμώξεων διευκολύνεται τόσο από κλιματολογικούς όσο και από κοινωνικούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων το ανεπαρκές επίπεδο υγιεινής και υγιεινής εκπαίδευσης του πληθυσμού, παραβιάσεις στην υγιεινή επεξεργασία ορισμένων προϊόντων, καθώς και διατροφικές συνήθειες. Για παράδειγμα, όπου συνηθίζεται η κατανάλωση κρέατος από οικόσιτα ή άγρια ζώα που δεν έχει περάσει από υγειονομικό και κτηνιατρικό έλεγχο, παραμένει υψηλό επίπεδο τριχίνωσης.
Ενδιαιτήματα στο σώμα του ξενιστή
Τα παράσιτα επηρεάζουν σχεδόν όλα τα όργανα και τους ιστούς. Όλα εξαρτώνται από τις συνθήκες που απαιτούνται για την επιβίωση σε ένα συγκεκριμένο στάδιο του κύκλου ζωής. Ανάλογα με την εντόπιση, οι ελμινθικές λοιμώξεις χωρίζονται σε ιστικές (εξωεντερικές) και αυλικές (εντερικές).
Οι πρώτες περιλαμβάνουν την τριχίνωση, την τοξοκαρίαση και την εχινοκοκκίαση. Ταυτόχρονα, στο σώμα του ξενιστή, τα παράσιτα εισβάλλουν στα εσωτερικά όργανα και αυτή η μορφή θα ονομάζεται σπλαχνική. Και επίσης, πολλά παθογόνα χαρακτηρίζονται από συγκεκριμένη βλάβη σε ένα ή άλλο σύστημα οργάνων ή ακόμη και σε ένα μεμονωμένο όργανο-στόχο.
Για παράδειγμα, οι γεωέλμινθοι Toxocara, οι αιτιολογικοί παράγοντες της τοξοκαρίασης, επηρεάζουν το όργανο της όρασης, ειδικά σε παιδιά σχολικής ηλικίας. Σε αυτή την περίπτωση, δεν υπάρχουν σημαντικές αλλαγές στη γενική κατάσταση, υπάρχει μόνο μείωση της ευκρίνειας και απώλεια μέρους του οπτικού πεδίου και μπορεί να αναπτυχθεί στραβισμός. Τέτοιες εκδηλώσεις συνήθως εξελίσσονται σε αρκετούς μήνες. Ένα σημαντικό χαρακτηριστικό είναι ότι μόνο το ένα μάτι επηρεάζεται πάντα. Με μια ικανή και προσεκτική οφθαλμολογική εξέταση είναι δυνατή η έγκαιρη ανίχνευση και προσδιορισμός της νόσου.
Οι ελμινθίαση του αυλού περιλαμβάνουν τριχουρίαση, ασκαρίαση, οπισθορχίαση, φασκιολίαση και άλλες. Αυτά τα έλμινθια βρίσκονται στον αυλό των κοίλων οργάνων.
Για πολλούς τύπους ελμινθών, ο συνήθης βιότοπός τους είναι το πεπτικό σύστημα, δηλαδή ένα από τα τμήματα του.
Έτσι, το μαστίγιο ζει στο παχύ έντερο, οι στρογγυλοί σκώληκες ζουν στο πάνω μέρος του λεπτού εντέρου και ο νάνος ταινία ζει στο κάτω μέρος του.
Τι καθορίζει τη φύση της ανάπτυξης της νόσου;
- Η μέθοδος εισόδου του παρασίτου στο σώμα του ξενιστή.
- Πυκνότητα πληθυσμού παρασίτων.
- Ο βαθμός προσαρμογής στο σώμα του ανθρώπου ή του ζώου.
- Κατάσταση του σώματος του ξενιστή (ανοσολογική ισχύς, παρουσία ταυτόχρονης παθολογίας).
Εκδηλώσεις παρασιτικών προσβολών
Κατά την έναρξη της νόσου, οι αντιδράσεις του μακροοργανισμού προκαλούνται από την είσοδο ξένων αντιγόνων και την αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος σε αυτά. Σε πολλές περιπτώσεις, εμφανίζεται πυρετός χωρίς κίνητρο κατά τη γνώμη του ασθενούς, ο οποίος μπορεί να διαρκέσει περισσότερο από μία εβδομάδα με περιοδική βελτίωση της κατάστασης. Ανάλογα με τη θέση του παρασίτου στο σώμα, εμφανίζονται και άλλα συμπτώματα, όπως απώλεια όρεξης, ρέψιμο, ναυτία, κοιλιακό άλγος, αστάθεια κοπράνων, διάρροια, κιτρίνισμα του σκληρού χιτώνα και του δέρματος, αλλαγή στο χρώμα των ούρων και των κοπράνων. Όταν το παράσιτο βρίσκεται στους πνεύμονες, είναι πιθανές εκδηλώσεις που μοιάζουν με βρογχοπνευμονία ή ακόμη και με βρογχικό άσθμα. Από το νευρικό σύστημα, οι σπασμοί, η πάρεση και η παράλυση δεν είναι ασυνήθιστες.
Κατά τη χρόνια φάση της παρασιτικής προσβολής, συχνά εκδηλώνονται μεταβολικές διαταραχές, επειδή το παθογόνο τρέφεται με τον ξενιστή και χρησιμοποιεί τα θρεπτικά συστατικά του. Στο προσβεβλημένο ζώο ή άτομο, η απορρόφηση στο πεπτικό σύστημα είναι συχνά μειωμένη. Το προσβεβλημένο σώμα είναι εξαντλημένο, μπορεί να εμφανιστεί αναιμία και εκδηλώσεις ανεπάρκειας βιταμινών.
Επιπλέον, το παθογόνο δηλητηριάζει τον μακροοργανισμό με τα προϊόντα της ζωτικής του δραστηριότητας, γεγονός που προκαλεί συμπτώματα μέθης στον ξενιστή.
Η παρασίτωση μπορεί να μην προκαλεί οξεία συμπτώματα, αλλά μάλλον έχει μια αργή, παρατεταμένη πορεία, συχνά με μακροχρόνια αντιστάθμιση. Και μόνο όταν η άμυνα του προσβεβλημένου οργανισμού εξαντληθεί, θα εμφανιστούν ανησυχητικά συμπτώματα.
Αλληλεπίδραση με τον προσβεβλημένο οργανισμό
Τα ελμίνθια, μεταξύ άλλων, έχουν κατασταλτική επίδραση στο ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού ξενιστή, πράγμα που σημαίνει ότι ο τελευταίος γίνεται πιο ευάλωτος σε διάφορες λοιμώξεις, η ανάρρωση θα συμβεί αργότερα και η πορεία της νόσου θα είναι πιο σοβαρή από ό,τι σε ένα υγιές άτομο.
Η επίδραση των παρασίτων στο σώμα ενός παιδιού είναι ιδιαίτερα επιβλαβής. Τα παιδιά γίνονται νευρικά, ιδιότροπα, ο ύπνος τους διαταράσσεται και γρήγορα εξαντλούνται. Τόσο η σωματική όσο και η πνευματική ανάπτυξη καθυστερούν. Η εμφάνιση αλλεργικών ασθενειών είναι δυνατή και η πορεία των συνοδών παθολογιών επιδεινώνεται.
Παρά τη σοβαρότητα της κατάστασης, η παρασιτική προσβολή οδηγεί σε θάνατο μόνο σε προχωρημένες περιπτώσεις, επειδή το παράσιτο εξαρτάται πλήρως από τον ξενιστή, ο θάνατός του για το παράσιτο πιθανότατα θα είναι θανατηφόρος, επομένως το σώμα του προσβεβλημένου ζώου ή ατόμου εξασθενεί από το παράσιτο, αλλά δεν θανατώνεται.
Οι παρασιτικές προσβολές μπορεί να μην εκδηλωθούν καθόλου ή να εκδηλωθούν πολύ καθαρά. Το να το καταλάβετε έγκαιρα και να θέσετε τη σωστή διάγνωση είναι ένα έργο που μπορεί να επιτευχθεί μόνο από τη συνεργασία ενός γιατρού και ενός ασθενούς, αυτές οι ασθένειες μπορεί να είναι τόσο ύπουλες.